Extra 
Pomógł: 1 raz
Posty: 64
|
 Wysłany: 2010-01-09, 12:31 Dbaj o wątrobę
|
|
|
Wątroba jestnajwiększym narządem wewnętrznym. Każdy z jej ośmiu segmentów ma oddzielne naczynia krwionośne i drogi żółciowe. Dzięki temu w razie potrzeby chirurg może wyciąć którąś z tych części, nie uszkadzając reszty. A w dodatku usunięte fragmenty odbudowują się w krótkim czasie i odzyskują swe funkcje!
Można stwierdzić bez żadnej przesady, że od dobrze funkcjonującej wątroby zależy nasze życie. To prawdziwa fabryka, filtr i węzeł komunikacyjny na styku dwóch układów -trawienia i krążenia.
Rezerwuar krwi
Pod względem ukrwienia jest na drugim miejscu( po mózgu). Krew dopływa do niej dwiema drogami. Przez żyłę wrotną -przebiegającą przez żołądek, jelita, śledzionę i trzustkę, skąd niesie składniki odżywcze wchłonięte z układu pokarmowego. Z drugiej strony jest zaopatrywana w świeżą krew i tlen przez tętnicę wątrobową. W życiu płodowym wątroba jest narządem krwiotwórczym. Po urodzeniu tę rolę przejmuje szpik kostny, a wątroba staje się magazynem krwi( w razie krwotoku uwalnia ją do krwioobiegu) ; reguluje też jej skład, wytwarza substancje odpowiedzialne za krzepnięcie( fibrynogen, protrombinę). W wątrobie następuje też rozkład starzejących się erytrocytów.
Udział w trawieniu
Wątroba ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowej przemiany materii -węglowodanów, białek i tłuszczów. To ona produkuje i wydziela żółć warunkującą trawienie tłuszczów i przyswajanie witamin, które się w nich rozpuszczają, czyli A, D, E i K.
Zagęszczona żółć jest gromadzona w pęcherzyku(woreczku) żółciowym, który pod wpływem sygnałów z przewodu pokarmowego kurczy się, a jego zawartość zostaje dostarczona do dwunastnicy, by przygotować tłuszcze do trawienia.
Skład i przetwórnia
Nasz wewnętrzny "zakład chemiczny", jakim jest wątroba, produkuje enzymy i białka podtrzymujące funkcje życiowe. To tu następuje przemiana pokarmów na składniki odżywcze, tu się wytwarza i magazynuje glikogen. Powstaje on z gromadzonych w wątrobie węglowodanów. Ale uwaga! Gdy jest ich za dużo, zamieniają się w tłuszcz. Glikogen podtrzymuje prawidłowe stężenie glukozy(pokarmu komórek) we krwi i zapobiega niedocukrzeniu w okresach pomiędzy posiłkami.
Wątroba pełni też inne funkcje: produkuje cholesterol i lipoproteiny, spala kwasy tłuszczowe, gromadzi witaminy, np. A, E, D, K, B12, oraz znaczneilości żelaza. A dzięki zdolności do przekształcania związków chemicznych steruje poziomem i pracą hormonów.
Oczyszczalnia
Jest stale narażona na kontakt z toksynami, które dostają się do organizmu wraz z pożywieniem, wodą i powietrzem, a także tych powstających w ustroju( jako produkty przemiany materii, pozostałości leków, alkoholu i innych substancji szkodliwych dla organizmu). Ich neutralizowanie i usuwanie należy do głównych zadań wątroby. Dlatego właśnie jej uszkodzenie grozi nagromadzeniem się toksyn i śmiertelnym zatruciem.
Siła złego na jednego
Przyczyną uszkodzenia wątroby mogą być:
:arrow: infekcje wirusami zapalenia wątroby typu B lub C oraz innymi,
:arrow: zaburzenia gospodarki tłuszczowej i w ogóle przemiany materii,
:arrow: toksyny, które przedostają się do organizmu niezależnie od naszej woli lub w sposób przez nas zamierzony; należą do nich leki, narkotyki, alkohol, pleśń na źle przechowywanych orzeszkach ziemnych, środki chemiczne, muchomor sromotnikowy,
:arrow: zaburzenia w układzie odpornościowym u osób z predyspozycjami genetycznymi do chorób wątroby, np. przy niedoborze niektórych enzymów,
:arrow: choroby stawów lub tarczycy (głównie u kobiet),
:arrow: zastój krwi w wątrobie spowodowany np. niewydolnością serca(dzięki nowoczesnej kardiologii zdarza się to obecnie bardzo rzadko).
Choroba wątroby może postępować bardzo wolno, przez wiele lat (np. po wirusowym zapaleniu wątroby, w chorobie alkoholowej) ; może rozwinąć się w czasie kilku lub kilkunastu miesięcy (np. przy niedrożności dróg żółciowych), a w niektórych przypadkach -w ciągu kilku dni lub tygodni. Jest to wtedy ostra martwica wątroby z tzw. Piorunującym przebiegiem. Bywa ona następstwem spożycia trujących grzybów lub choroby metabolicznej, np. choroby Wilsona, która polega na nadmiernym gromadzeniu się miedzi w organizmie.
Czego wątroba nie lubi ?
Wątroba ma wielu wrogów. Dzielnie z nimi walczy, ale sama- bez naszej pomocy- sobie nie poradzi.
Najczęstszą przyczyną uszkodzenia wątroby są wirusy zapalenia wątroby typu B i typu C. Problem ten dotyczy setek tysięcy osób.
Wirusy -wróg nr.1
Przed zakażeniem wirusem typu B łatwo się zabezpieczyć. Powszechnie dostępne szczepionki uodporniają na całe życie ok. 95 % osób zaszczepionych. Niestety, mimo wielu akcji przypominających i uświadamiających nadal większość ludzi się nie szczepi. A powinni -zwłaszcza ci narażeni na zakażenie z powodu częstych kontaktów ze służbą zdrowia.
Przeciwko wirusowi typu C nie ma szczepionki. Jej przygotowanie utrudnia duża zmienność wirusa w organizmie, który w ten sposób stara się uciec przed działaniem układu odpornościowego i stosowanymi lekami przeciwwirusowymi. Należy więc unikać sytuacji stanowiących potencjalne zagrożenie, np. wykonywania zbyt wielu badań, jeśli nie są absolutnie konieczne, zwłaszcza inwazyjnych (gastroskopii), ale także analiz krwi.
W pracy lekarzy i pielęgniarzy nadal, niestety, zdarzają się zaniedbania, które zwiększają ryzyko zakażenia wirusem typu C lub B (nie używanie lub niezmienianie rękawiczek do każdego pobrania krwi lub opatrunku). Pacjent ma prawo, a nawet obowiązek, zwrócić uwagę na te niedociągnięcia.
Alkohol - wróg nr.2
Już dawno ustalono, jakich dawek przekraczać nie wolno ( w medycznej literaturze anglosaskiej taką miarą jest 40 ml whisky dziennie). Zawartość czystego alkoholu w jednym drinku odpowiada w przybliżeniu jego ilości w kieliszku wina lub małej (0,33 l) butelce piwa. U kobiet tolerancja alkoholu jest znacznie mniejsza niż u mężczyzn. Przy czym liczy się skumulowana ilość alkoholu wypita w określonym czasie. Najbardziej niebezpieczne jest długotrwałe picie nawet niewielkich ilości alkoholu. Alkoholowa choroba wątroby przez lata może przebiegać bezobjawowo. Gdy jest zaawansowana, pojawia się brak apetytu, chudnięcie, gorączka, krwawienie z dziąseł i nosa oraz żółtaczka.
Liczba przypadków marskości alkoholowej w Polsce stale wzrasta. Od kilku lat jest ona tak samo często stwierdzana u kobiet i mężczyzn w wieku około 45 lat.
Leki - wróg nr.3
Należy ostrożnie stosować kuracje hormonami płciowymi i antybiotykami. Wątrobie szkodzą także niektóre leki przeciwpasożytnicze, przeciwmalaryczne, przeciwgruźliczne, antyarytmiczne, cytostatyki, witamina A. Leki uspokajające(od Relanium po Xanax), przeciwlękowe i antydepresyjne są często nadużywane ( i uzależniają), a gdy dodatkowo poprawiamy sobie samopoczucie alkoholem, wątroba jest już bardzo zagrożona.
Zdecydowanie toksycznie działa na nią przewlekłe (nie doraźne) przyjmowanie większości leków przeciwbólowo-przeciwzapalnych stosowanych w chorobach stawów, kości, układu ruchu.
Jeśli trzeba przyjmować leki szkodliwe dla wątroby, należy kontrolować, czy jej nie uszkadzamy, czyli robić próby wątrobowe.
Uważaj na paracetamol
Obecnie aspirynę i leki z grupy salicylanów, które bywają przyczyną uszkodzenia śluzówki żołądka, zastępuje się powszechnie paracetamolem. Paracetamol nie powoduje choroby wrzodowej ani alergii. Do dawki 3-4 g na dobę (8 tabletek) jest to lek bezpieczny. Dla osób z niską wagą ciała, nadużywających alkoholu lub z przewlekłymi chorobami wątroby dawki powyżej 5 g mogą być szkodliwe, a nawet niebezpieczne. Dlatego lepiej trzymać się dawki niższej. Warto podkreślić, że przedawkowanie paracetamolu stanowi drugą przyczynę zgonów spowodowanych zatruciami lekowymi w USA.
Jak wątroba choruje ?
Mimo swych zdumiewających zdolności regeneracyjnych źle traktowana wątroba po wielu latach mówi "pas"
Przewlekłe działające czynniki szkodliwe tworzą w miąższu wątroby guzki regeneracyjne. Znaczna część komórek obumiera, a tam, gdzie wątroba stara się wytworzyć nowe-powstają blizny, zwłóknienia. Krew nie może więc swobodnie przepływać i dostarczać tlenu i substancji odżywczych. Komórki stopniowo obumierają, utrudniony jest odpływ żółci i wątroba przestaje spełniać swoje funkcje. Takie zaawansowane zwłóknienie nazywa się marskością. Z chorobą można żyć w dobrej kondycji wiele lat, w końcu jednak następują krwotoki do przewodu pokarmowego, zakażenia, zaburzenia świadomości, śpiączka i śmierć.
Niewyraźne sygnały
Chora wątroba nie boli -nie jest bowiem unerwiona. Rozwój marskości bywa całkiem bezobjawowy. Zła tolerancja ciężko strawnych pokarmów czy bóle w prawym podżebrzu zwykle związane są z chorobą pęcherzyka żółciowego lub żołądka i jelita grubego. Dolegliwości zwane kolką znają osoby mające kamicę pęcherzyka żółciowego.
Natomiast większość dolegliwości związanych z przewlekłą chorobą wątroby nie musi być charakterystyczna. Bywają to np. bóle stawowo-mięśniowe, zmęczenie, osłabienie, zaburzenia snu, trudności w koncentracji i zapamiętywaniu. Powiększenie się obwodu brzucha, uczucie stałego wzdęcia, zmiany na skórze i brak apetytu mogą być jedynymi objawami sugerującymi , że z wątrobą dzieje się coś złego.
Zmiany poważne
Podstawowym ich objawem( nie zawsze jednak występującym) jest żółte zabarwienie skóry oraz białkówek oczu. Ponadto uszkodzenie wątroby można podejrzewać, gdy:
:arrow: wątroba jest twarda przy badaniu,
:arrow: brzuch jest powiększony (gromadzi się w nim płyn)
:arrow: występują krwawe wymioty, smoliste stolce,
:arrow: skóra swędzi,
:arrow: mocz ma ciemny kolor,
:arrow: zranienia krwawią łatwo i długo,
:arrow: drobne naczynia na skórze tułowia tworzą pajączki,
:arrow: wnętrze dłoni jest zaczerwienione -zwłaszcza nasada kciuka i palca piątego.
Nowotwór
Rak pierwotny, powstający z komórek wątroby, zwykle jest następstwem marskości. Zmiana może mieć postać guza lub być nieregularna, co oznacza, że jest zdolna do naciekania(rozprzestrzeniania się na narządy sąsiadujące). Ryzyko zachorowania zwiększa się u osób nadużywających alkoholu i zakażonych WZW B lub C. Ale zmniejszają go zażywane zawczasu leki przeciwwirusowe. W części przypadków nowotwór usuwa się operacyjnie, w innych wykonuje przeszczep wątroby.
Przeszczep
To jedyny sposób leczenia przewlekłej niewydolności wątroby. Transplantacja musi być wykonana nim dojdzie do załamania czynności wątroby i innych ważnych dla życia narządów: nerek, płuc, serca i mózgu. Przeszczep wątroby to trudna, trwająca wiele godzin operacja. W Polsce w ten sposób udaje się uratować życie ponad 200 osobom rocznie.
JAK POMÓC WĄTROBIE?
Na zaawansowane i nieodwracalne zmiany leku niestety nie ma. Ale wiele dolegliwości pomogą złagodzić preparaty dostępne bez recepty.
Osoby z rozpoznaną chorobą wątroby powinny być leczone wyłącznie przez specjalistów. W przypadkach, wobec których stosuje się uznane w świecie terapie, zażywanie niesprawdzonych leków lub ziół(bo pomogły sąsiadowi) bądź poddawanie się bioenergoterapii to błąd z poważnymi konsekwencjami.
Jest wiele leków chroniących komórki wątroby i działających korzystnie na jej regenerację. Również niektóre parafarmaceutyki przynoszą doraźną ulgę. Oto kilka z nich:
:arrow: Raphacholin -preparat ziołowy o działaniu żółcio-pędnym. Pomaga, gdy jednorazowo zjemy za tłusto, bo poprawia trawienie, ale nie działa na wątrobę, tylko na jedną z jej licznych funkcji -wydzielanie żółci.
:arrow: Cynarex, Cynarein - to wyciągi z karczochów, które pobudzają wydzielanie żółci, obniżają stężenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi, przyspieszają wydalanie toksyn.
:arrow: Sylimarol, Sylivit, Livenorm i inne preparaty zawierające wyciąg z ostropestu plamistego chronią błony komórkowe hepatocytów (podstawowych komórek wątroby). Przepisywane są pacjentom z przewlekłymi i ostrymi chorobami wątroby jako leki wspomagające. Stałe przyjmowanie preparatów z wyciągiem z ostropestu plamistego korzystnie wpływa na niektóre funkcje wątroby. U części pacjentów po stosowaniu tych preparatów mija uczucie dyskomfortu w prawym podżebrzu, a nawet ból.
:arrow: Werwa - zmniejsza złe samopoczucie wywołane nadużyciem alkoholu lub przejedzeniem. Nie zawiera paracetamolu. Dostarcza cukrów, aminokwasów, dwuwęglanu sodowego, kwasu cytrynowego, witaminy C. Ułatwiają one przepływ treści pokarmowej, przetwarzanie pożywienia i szybki rozkład produktów ubocznych.
UWAGA :!:
Osoby ze stwierdzoną chorobą wątroby, niezależnie od jej przyczyny, nie powinny spożywać alkoholu w żadnej postaci. Należy też unikać stosowania wielu leków jednocześnie!
Do kogo z chorą wątrobą ?
Choroby wątroby w Polsce leczą przede wszystkim specjaliści chorób zakaźnych i gastroenterolodzy. Niedługo oficjalnie pojawi się nowa specjalność -hepatologia.
Nazwa ta pochodzi od łacińskiego słowa "hepar" -wątroba. Hepatolodzy zajmują się ostrymi i przewlekłymi chorobami wątroby, marskością, śpiączką wątrobową, guzami (rakiem pierwotnym i przerzutami nowotworów z innych narządów). Pacjentów z wirusowymi zapaleniami wątroby typu B lub C (zwanymi niesłusznie żółtaczką zakaźną) przyjmuje specjalista chorób zakaźnych, z umiejętnością w dziedzinie hepatologii.
Zródło to gazeta.pl / dział zdrowie.
Temat może sie nam przydać jeśli ktoś nie chce nie musi czytać ! |
_________________
TRENING PIŁKI NOŻNEJ |
|
